Review học đại học từ xa: Ưu nhược điểm & giá trị thực tế

Học từ xa là gì?
Học từ xa là hình thức đào tạo trong đó người học không cần đến trường học tập thường xuyên, mà chủ yếu học thông qua nền tảng trực tuyến (E-learning) như video bài giảng, tài liệu điện tử, lớp học online và hệ thống quản lý học tập (LMS) do các trường đại học triển khai. Người học có thể chủ động thời gian và địa điểm học, phù hợp với người đi làm, người ở tỉnh xa hoặc người không có điều kiện học tập trung. Trong quá trình học, học viên vẫn phải hoàn thành đầy đủ chương trình đào tạo, bài kiểm tra và các kỳ thi theo quy định của trường.

Sau khi tốt nghiệp, người học được cấp bằng đại học hợp pháp, có giá trị sử dụng theo quy định của Bộ Giáo dục & Đào tạo và không phân biệt hình thức đào tạo nếu chương trình do cơ sở giáo dục được cấp phép tổ chức.

>> Xem Thêm: Các Trường Đào Tạo Từ Xa

Đối tượng phù hợp với học đại học từ xa

• Người đi làm toàn thời gian: Không học được giờ hành chính, cần học linh hoạt ngoài giờ.
• Người ở xa trung tâm: Muốn học đại học nhưng hạn chế di chuyển, tiết kiệm chi phí.
• Người vừa học vừa làm: Cần bằng đại học/văn bằng 2 để thăng tiến hoặc chuyển việc.
• Người tốt nghiệp THPT, trung cấp, cao đẳng: Muốn học liên thông, đầu vào linh hoạt.
• Người có khả năng tự học: Chủ động học online, biết quản lý thời gian.

Chất lượng đào tạo đại học từ xa

• Chương trình đào tạo chuẩn: Nội dung học bám sát chương trình chính quy, theo khung của Bộ GD&ĐT.
• Giảng viên tham gia giảng dạy: Là giảng viên của trường, trực tiếp xây dựng bài giảng và học liệu.
• Hình thức học linh hoạt: Học qua video bài giảng, tài liệu số, hệ thống LMS, có kiểm tra – đánh giá định kỳ.
• Thi cử, đánh giá nghiêm túc: Thi kết thúc học phần, thi tốt nghiệp theo quy định của từng trường.
• Chất lượng phụ thuộc người học: Hiệu quả cao hay thấp phụ thuộc lớn vào ý thức tự học và kỷ luật cá nhân.

 Ưu – nhược điểm của đại học từ xa

Ưu điểm của đại học từ xa

• Linh hoạt thời gian và địa điểm học tập: Đại học từ xa cho phép người học chủ động sắp xếp thời gian học ngoài giờ hành chính, học tại nhà hoặc bất kỳ đâu có Internet. Đây là lợi thế lớn đối với người đi làm hoặc người ở xa trung tâm đào tạo.
• Tiết kiệm chi phí học tập: So với hệ chính quy tập trung, học phí đại học từ xa thường thấp hơn. Ngoài ra, người học không phải tốn thêm chi phí đi lại, ăn ở hay sinh hoạt tại các thành phố lớn.
• Chương trình đào tạo theo quy định của Bộ GD&ĐT: Nội dung học được xây dựng dựa trên khung chương trình chuẩn, đảm bảo kiến thức nền tảng và chuẩn đầu ra cho từng ngành học.
• Văn bằng có giá trị pháp lý: Bằng đại học từ xa thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, không ghi hình thức đào tạo trên văn bằng. Người học có thể sử dụng để xin việc, nâng ngạch, tăng lương hoặc học lên trình độ cao hơn nếu đáp ứng điều kiện.
• Phù hợp với nhiều đối tượng người học: Hình thức này đặc biệt phù hợp với người đi làm, người học văn bằng thứ hai hoặc những ai muốn vừa học vừa tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Nhược điểm của đại học từ xa

• Đòi hỏi tính tự giác cao: Người học cần có kỷ luật và kế hoạch học tập rõ ràng. Nếu thiếu động lực hoặc không chủ động, việc theo kịp chương trình sẽ gặp khó khăn.
• Hạn chế tương tác trực tiếp: So với học tập trung, việc trao đổi trực tiếp với giảng viên và bạn học ít hơn, phần nào ảnh hưởng đến trải nghiệm học tập và kỹ năng giao tiếp.
• Phụ thuộc vào thiết bị và Internet: Quá trình học tập yêu cầu đường truyền Internet ổn định và thiết bị phù hợp. Hạ tầng công nghệ kém có thể ảnh hưởng đến chất lượng học.
• Không phù hợp với tất cả ngành học: Một số ngành cần thực hành nhiều hoặc đào tạo kỹ năng trực tiếp sẽ khó đạt hiệu quả cao khi học theo hình thức từ xa.
• Chất lượng đầu ra phụ thuộc người học: Dù chương trình đào tạo được xây dựng bài bản, kết quả học tập vẫn phụ thuộc lớn vào ý thức tự học và mức độ đầu tư thời gian của mỗi người.

Vì sao nên học đại học từ xa?

• Phù hợp với người bận rộn, đi làm: Đại học từ xa cho phép học ngoài giờ hành chính, giúp người học vừa duy trì công việc hiện tại vừa hoàn thành chương trình đại học mà không bị gián đoạn thu nhập.
• Chủ động thời gian và tiến độ học tập: Người học có thể tự sắp xếp lịch học phù hợp với nhịp sống cá nhân, học lại bài giảng khi cần và chủ động điều chỉnh tiến độ theo khả năng.
• Giảm áp lực tài chính: Học phí đại học từ xa thường thấp hơn hệ chính quy tập trung, đồng thời tiết kiệm đáng kể chi phí đi lại, ăn ở và sinh hoạt.
• Văn bằng có giá trị sử dụng thực tế: Bằng đại học từ xa thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, không ghi hình thức đào tạo, có thể sử dụng để xin việc, nâng ngạch, tăng lương hoặc học tiếp lên trình độ cao hơn nếu đáp ứng điều kiện.
• Mở rộng cơ hội nghề nghiệp và thăng tiến: Việc sở hữu bằng đại học giúp người học đáp ứng yêu cầu bằng cấp của nhiều doanh nghiệp, tạo điều kiện chuyển đổi vị trí công việc hoặc nâng cao cơ hội thăng tiến.
• Phù hợp xu hướng học tập hiện đại: Học tập trực tuyến ngày càng phổ biến, giúp người học rèn luyện kỹ năng tự học, sử dụng công nghệ và thích nghi tốt hơn với môi trường làm việc số.

 Cơ hội việc làm sau khi học đại học từ xa

• Thăng tiến ngay tại công việc hiện tại: Người học có thể được xét nâng chức, tăng lương hoặc đảm nhận vị trí quản lý khi đã đủ điều kiện bằng cấp.
• Mở rộng cơ hội ứng tuyển việc làm: Phù hợp với các vị trí yêu cầu bằng đại học như nhân viên chuyên môn, hành chính – nhân sự, kế toán, kinh doanh, kỹ thuật… tại doanh nghiệp và tổ chức.
• Chuyển hướng nghề nghiệp theo chuyên ngành: Sau khi tốt nghiệp, người học có thể chuyển việc hoặc mở rộng sang lĩnh vực mới đúng với ngành đào tạo.
• Làm việc tại doanh nghiệp trong và ngoài nước: Bằng đại học hợp pháp giúp người học đáp ứng điều kiện hồ sơ khi ứng tuyển vào doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty nước ngoài.
• Phát triển nghề nghiệp lâu dài: Người học có thể học tiếp lên cao học hoặc bổ sung chứng chỉ chuyên môn để nâng cao vị trí và thu nhập.

Giá trị văn bằng khi học đại học online

Đại học online (đào tạo từ xa) là mô hình đào tạo được Bộ Giáo dục & Đào tạo cho phép triển khai chính thức tại nhiều trường đại học và học viện trên cả nước. Người học sau khi hoàn thành đầy đủ chương trình và đáp ứng điều kiện tốt nghiệp sẽ được cấp bằng đại học hợp pháp, có giá trị sử dụng theo quy định của pháp luật.

Theo quy định hiện hành, bằng tốt nghiệp không phân biệt hình thức học. Trên văn bằng không thể hiện việc học online hay từ xa, do đó người học hoàn toàn có thể sử dụng bằng để xin việc, xét nâng lương – nâng ngạch, thi tuyển công chức hoặc tiếp tục học lên trình độ cao hơn.

Trên thực tế, nhiều học viên theo học đại học online là người đã có kinh nghiệm làm việc. Việc vừa học vừa làm giúp họ nâng cao chuyên môn song song với tích lũy kỹ năng thực tế, từ đó tăng khả năng đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp trong quá trình tuyển dụng và thăng tiến nghề nghiệp.

Top các trường đào tạo đại học từ xa hiện nay

Hiện nay, nhiều trường đại học và học viện uy tín trên cả nước đã được Bộ Giáo dục & Đào tạo cho phép triển khai chương trình đào tạo đại học từ xa (online). Tiêu biểu có thể kể đến Đại học Mở Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Tài chính, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Đại học Mở TP.HCM và Đại học Thái Nguyên.

Các trường này đều có chương trình đào tạo bài bản, hệ thống học trực tuyến ổn định, ngành học đa dạng và bằng tốt nghiệp có giá trị pháp lý, không phân biệt hình thức đào tạo. Đối tượng theo học chủ yếu là người đi làm, học văn bằng 2, liên thông, cần học linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và giá trị bằng cấp.

Dưới đây là một số trường tiêu biểu đào tạo đại học từ xa trên toàn quốc:

• Trường Đại học Mở Hà Nội
• Đại học Kinh tế Quốc dân
• Đại học Thái Nguyên
• Học viện Tài chính
• Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông
• Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp
• Trường Đại học Lao động – Xã hội
• Trường Đại học Công đoàn
• Trường Đại học Thủ đô Hà Nội

Xem thêm >> Học từ xa và vừa học vừa làm

Câu hỏi thường gặp 

• Học đại học từ xa có học lên cao được không?

Có. Sau khi tốt nghiệp, người học được đăng ký học thạc sĩ, tiến sĩ nếu đáp ứng điều kiện tuyển sinh theo quy định của Bộ GD&ĐT và từng cơ sở đào tạo.

• Chi phí học đại học từ xa khoảng bao nhiêu?

Học phí thấp hơn hệ chính quy tập trung, trung bình dao động theo từng trường và ngành học. Người học còn tiết kiệm chi phí đi lại, ăn ở do học chủ yếu online.

• Học đại học từ xa mất bao lâu?

Thời gian học thường từ 3–4 năm đối với học từ đầu, và 1,5–3 năm với hệ liên thông hoặc văn bằng 2, tùy trình độ đầu vào và tiến độ học tập.

• Có được hỗ trợ trong quá trình học không?

Có. Người học được giảng viên và bộ phận đào tạo hỗ trợ qua hệ thống học trực tuyến, email hoặc nhóm học tập.

Kết Luận

Đại học từ xa là hình thức học phù hợp với những người cần sự linh hoạt về thời gian và địa điểm. Trải nghiệm học và hiệu quả sau tốt nghiệp phụ thuộc nhiều vào chất lượng đào tạo của từng trường và khả năng tự học của người học. Nếu lựa chọn đúng cơ sở đào tạo uy tín và xác định rõ mục tiêu học tập, đại học từ xa vẫn là một phương án học đại học đáng để cân nhắc trong điều kiện hiện nay.